.tr Uzantılı Domain Transfer Süreci: nic.tr'ye Özgü Kurallar

.tr uzantılı alan adlarını taşımak, standart ICANN transfer sürecini bilen birisi için ilk seferinde kafayı karıştırabilir. Kural seti farklı, belgeler farklı, onay mekanizması farklı. Bunun temel nedeni şu: nic.tr, .tr uzantısı için hem registry hem de yetkili otorite işlevi görür; ICANN'ın transfer politikası bu uzantıya doğrudan uygulanmaz.

Türkiye'de .com.tr, .net.tr, .org.tr gibi uzantılar yıllarca yalnızca nic.tr üzerinden tescil edilirdi. 2020 sonrasında onaylı kayıt kuruluşları (registrar) sistemi genişledi ve artık birden fazla registrar aracılığıyla .tr tescili yapılabiliyor. Ancak registry .tr için nic.tr'dir ve tüm transferler onun belirlediği kurallara göre işler.

.com.tr ve .net.tr transferinde EPP kodu tek başına yetmez; kimlik belgesi ve nic.tr onayı ayrıca istenir. ICANN beş günlük otomatik penceresi burada işlemez.

nic.tr Transferlerinde ICANN'dan Ayrılan Temel Noktalar

ICANN'ın Inter-Registrar Transfer Policy'si (IRTP) .com, .net gibi gTLD'lerde geçerlidir; Türk registrar tarafında .tr bu politikanın dışında durur. Bu politikaya göre transfer talep eden registrar, beş günlük onay penceresi içinde mevcut registrar'dan ve kayıt sahibinden onay bekler; EPP kodu (Auth-Info) yeterli teknik kanıt sayılır.

.tr uzantısında bu politika geçerli değildir. Transfer süreci üç noktada ayrışır:

• EPP kodunun yeterliliği: ICANN transferlerinde EPP kodu, kayıt sahibinin onayını ima eden bir yetkilendirme kanıtı gibi işler. nic.tr'de EPP kodu teknik olarak varlığını korur; ancak belge tabanlı kimlik doğrulama şartı ayrıca uygulanır.
• Onay süreci: ICANN'da mevcut registrar otomatik onaylayabilir veya reddedebilir. nic.tr sürecinde onay doğrudan nic.tr'den geçer; kayıt kuruluşları bu adımı kendi başlarına tamamlayamaz.
• Yetkili kişi koşulu: .tr tescili için kayıt sahibinin T.C. vatandaşı ya da Türkiye'de kayıtlı bir tüzel kişi olması gerekir. Transfer sırasında bu koşul yeniden doğrulanır.

Registrar ile registry arasındaki yapısal fark bu noktada önemlidir: nic.tr yalnızca bir kayıt kuruluşu değil, aynı zamanda .tr'nin yetkili yöneticisidir. Bu çifte rol, transfer sürecinin nasıl işlediğini doğrudan belirler.

EPP Kodunu Almak: .tr'de Nasıl Çalışır?

EPP kodu, domain transferlerinde alıcı registrar'a iletilen alfanümerik bir dizi. Teknik adı "Authorization Information" veya "Auth-Info code". ICANN transferlerinde bu kodu mevcut registrar panelinden anlık alabilirsiniz. .tr transferlerinde süreç biraz farklı işler.

Şu adımları izleyin:

1. Mevcut kayıt kuruluşunuzun panelinde transfer kilidinin (transfer lock) kapalı olduğunu doğrulayın. Kilit açık değilse EPP kodu almanız teknik olarak mümkün olsa da transfer talebi nic.tr tarafından bloke edilir.
2. EPP kodunu panel üzerinden talep edin. Bazı registrar'lar kodu anlık gösterir; bir kısmı e-posta ile gönderir. Kodun geçerlilik süresi registrar'a göre değişir; çoğu durumda 7-14 gün arasındadır.
3. Kod size iletilmişse hemen kaydedin. Transferi başlatmadan önce yeni registrar'ın sistemi bu kodu kabul edip etmediğini test panelinde doğrulayabilirsiniz.
4. nic.tr tarafına bildirim yapılması gerekebilir. Bazı onaylı registrar'lar EPP kodunu kendi sistemlerine aktarırken nic.tr'ye otomatik bildirim gönderir; ancak bu akış her registrar'da aynı değildir. Yeni registrar'ınıza bu adımı sormak zaman kazandırır.

Transfer sürecinde EPP kodu yalnızca bir adımdır. Kimlik doğrulama tamamlanmadan kod doğru olsa bile transfer onaylanmaz; belge katmanı BTK kayıt gereksinimleriyle aynı kaynaktan gelir.

Kimlik Doğrulama: Gereken Belgeler ve Dikkat Noktaları

Transfer gerçek kişi adına yapılıyorsa T.C. kimlik numarası gerekir. Tüzel kişilerde vergi numarası ve yetkilendirme belgesi istenir. Bunlar nic.tr'nin temel kimlik doğrulama gereksinimleridir.

Gerçek kişi transferleri için kontrol listesi:

• T.C. kimlik numarası (domain kaydındaki isimle eşleşmeli)
• Geçerli e-posta adresi (nic.tr onay bildirimleri bu adrese gelir)
• Telefon numarası (bazı durumlarda SMS doğrulama yapılır)
• Kayıt sahibi bilgilerinin güncel olduğunun doğrulanması (whois'deki isim TC kimlik numarasıyla çelişmemeli)

Tüzel kişi transferleri için kontrol listesi:

• Şirket vergi numarası
• Yetki belgesi: imzalı vekaletname ya da şirket yetkilisinden noter onaylı yetkilendirme
• İmzalayan kişinin kimlik bilgileri
• Şirket unvanının nic.tr kayıtlarıyla birebir eşleşmesi

Kayıt sahibi bilgileri ile kimlik belgesi uyuşmazsa transfer bloke edilir. En sık karşılaşılan sorun şirket unvanındaki kısaltma farklılıklarıdır (A.Ş. yerine AŞ gibi) veya eski adres kayıtlarıdır. Transfer öncesinde mevcut kayıt kuruluşunuz üzerinden whois bilgilerini güncellemek bu riski ortadan kaldırır.

Transfer Onay Süreci: Adım Adım

nic.tr onay süreci doğrusal ilerler; adımların sırası önemlidir.

1. Transfer talebi oluşturulur. Yeni registrar, nic.tr sistemine EPP kodu ve kayıt sahibi bilgileriyle birlikte transfer talebi gönderir.
2. nic.tr talebi doğrular. EPP kodu kontrolü ve kimlik eşleşmesi burada yapılır. Uyuşmazlık varsa talep bu aşamada reddedilir.
3. Kayıt sahibine bildirim gönderilir. Onay bildirimi nic.tr sistemindeki e-posta adresine gelir. Bu adresin aktif olması kritiktir; aktif olmayan bir adres transferi fiilen dondurur.
4. Kayıt sahibi onaylar. E-postadaki onay bağlantısı belirli bir süre geçerlidir. Bu süre içinde tıklanmazsa işlem düşer ve yeniden başlatmak gerekir.
5. Mevcut registrar bilgilendirilir. Onay sonrasında nic.tr, alan adının yeni registrar'a devredileceğini mevcut kayıt kuruluşuna bildirir.
6. Transfer tamamlanır. .tr transferleri çoğu durumda 1-5 iş günü içinde sonuçlanır; yoğunluğa ve belge eksiksizliğine göre bu süre uzayabilir.

Transfer sürecinde mevcut registrar itiraz sürecini başlatabilir. Bu durum .tr'de nadirdir; özellikle ücret borcu olan kayıtlarda ya da uyuşmazlık bildirimi yapılmış domainlerde görülür.

Transfer Engelleyen Durumlar ve Çözüm Yolları

Transfer talebi her zaman sorunsuz ilerlemez. Şu durumlar süreci durdurur:

Transfer kilidi açık: Kilidin kapalı olması gerekir. Mevcut registrar panelinden kilit durumunu kontrol edin. Kilit güncellemesinin nic.tr sistemine yansıması birkaç saat sürebilir; talebi hemen göndermek yerine 2-3 saat beklemek güvenlidir.

Alan adı son 60 gün içinde tescil edilmiş ya da transfer edilmiş: ICANN kurallarına benzer bir kısıtlama .tr'de de uygulanır. 60 günlük bekleme süresi dolmadan transfer talebine izin verilmez.

Alan adı süresi dolmuş veya grace period'daki bir domain: Süresi dolmuş ya da yenileme grace period'undaki alan adları transfer edilemez; önce yenileme yapılmalıdır. Redemption period'a girmiş domainlerin kurtarılma süreci ayrı kurallar çerçevesinde ilerler ve bu domainler transfere kapalıdır.

Uyuşmazlık bildirimi: Alan adı üzerinde yargısal ya da idari bir uyuşmazlık kaydı varsa nic.tr transferi durdurur. Uyuşmazlığın çözülmesi beklenmelidir.

E-posta adresi çalışmıyor: Kayıt sahibi e-posta adresi aktif değilse onay adımında işlem asılı kalır. Bu durumda mevcut registrar üzerinden e-posta güncellemesi yapılması ve ardından transferin yeniden başlatılması gerekir.

Transfer Sonrası DNS Geçişi: Hangi Kayıtlar Etkilenir?

Transfer tamamlandığında nameserver'lar değişmeyebilir; bu aslında iyi bir şey. Alan adı yeni registrar'a geçmiş olsa da DNS zone'unuz mevcut sağlayıcıda kalmaya devam edebilir. Ancak bazı durumlarda registrar değişikliği nameserver'ları da değiştirir.

Transfer öncesinde şunları not edin:

• Mevcut nameserver adresleri (ikisi de)
• A, MX ve varsa TXT kayıtlarınızın güncel değerleri
• TTL değerleri: transferden 24-48 saat önce kritik kayıtların TTL'ini 300 saniyeye (5 dakika) düşürmek, geçiş sonrası propagasyon sorunlarını azaltır

Yeni registrar varsayılan nameserver'larını atıyorsa ya da DNS hizmeti sunmuyorsa DNS geçiş planı önceden hazırlanmalıdır. E-posta trafiği olan domainlerde MX kayıtlarına ayrıca dikkat edilmesi gerekir; mail sunucusu geçişlerinde DNS kesintisini önlemenin yolu bu planlama yapılmadan geçmez.

Transfer sırasında DNS kaydı düşmez; yalnızca registrar bilgisi değişir. Nameserver değişikliği yapılmadığı sürece site ve e-posta çalışmaya devam eder.

Transfer Öncesi Son Kontrol Listesi

Transfer talebini göndermeden önce şu maddeleri sırayla teyit edin:

• Transfer kilidi kapalı mı? (Mevcut registrar panelinden doğrulayın)
• Alan adı 60 günlük bekleme süresini geçti mi?
• Alan adı aktif ve yenilenmiş mi? (Süresi geçmemiş olmalı)
• EPP kodunu aldınız mı ve geçerlilik süresi içinde mi?
• Whois bilgileri güncel mi? (İsim, e-posta ve kimlik numarası uyuşuyor mu?)
• Onay e-postasının geleceği adres aktif mi?
• Tüzel kişiyseniz yetkilendirme belgesi hazır mı?
• Mevcut nameserver'larınızı not aldınız mı?
• Kritik DNS kayıtlarınızın (A, MX, TXT) yedeğini aldınız mı?

Bu listede bir madde eksikse transfer ya reddedilir ya da onay adımında askıya alınır. Eksiği önceden kapatmak, süreç ortasında zaman kaybetmekten çok daha az maliyetlidir.

.tr transferlerinde en sık gecikmeye yol açan iki neden: erişilemeyen onay e-postası ve kimlik bilgisi uyuşmazlığı. Her ikisi de transferden önce beş dakikada kontrol edilebilir sorunlardır; belgeleri hazırlamak, asıl bekleme süresini kısaltır.

Birden fazla .tr domain'i yöneten kişiler için transferleri toplu değil tekil planlamak daha güvenlidir. Her alan adının kendi onay akışı ve belge gereksinimi olduğunu, dolayısıyla sürelerin de farklılık gösterebileceğini hesaba katın.

nic.tr süreci hantal görünebilir; özellikle ICANN transferlerindeki otomasyon düzeyine alışkınsanız. Adımlar sıralandığında ve belgeler hazır olduğunda transfer tahmin edilenden hızlı ilerler. Çoğu durumda eksiksiz başvurularda 1-3 iş günü gerçekçi bir beklentidir.